War Heritage Institute

Zonder radar, geen microgolfoven!

De microgolfoven is vandaag in elke moderne keuken aanwezig. Heel waarschijnlijk zijn er wereldwijd zo’n 200 tot 300 miljoen in gebruik. Laten we even terugblikken op het succesverhaal van een huishoudtoestel dat we nu onontbeerlijk achten.

Met uitzondering van enkele wetenschapsfanaten kent vandaag niemand de naam van Percy Spencer nog. Deze Amerikaanse ingenieur verdient nochtans een dubbele medaille: hij droeg niet enkel bij tot de overwinning van de geallieerde troepen op Hitler, maar ook tot de bevrijding van alle huisvrouwen in de jaren ’70. Aan de slag voor het bedrijf Raytheon werkte Spencer uit hoe een belangrijke uitvinding voor de strijdmachten, de radar, op industriële schaal kon worden geproduceerd. Enkele jaren later mondde zijn onderzoek in de microgolfoven uit.

Een medaille van de US Navy

De geschiedenis van de microgolfoven loopt gelijk met het levensverhaal van Percy Lebaron Spencer. Niets bestemt deze man voor om een briljante ingenieursloopbaan uit te bouwen. Wanneer hij pas achttien maanden oud is, verliest hij beide ouders; hij wordt opgevoed door een oom die het absoluut niet breed heeft. Hij gaat op twaalfjarige leeftijd van school af en als machinist in een fabriek werken.

De verschijning eerst van de elektriciteit en later van de telegraaf in zijn dorpje in Maine is beslissend voor zijn levensloop. Gefascineerd door beide uitvindingen stelt hij zich kandidaat om de elektrificatie van een fabriek te overzien en lijft zich dan als telegrafist bij de Marines in. Hij is een autodidact die ’s nachts helemaal alleen aan de hand van boeken de nieuwste uitvindingen en technieken bestudeert.

Percy Spencer wordt in 1918 gedemobiliseerd en enkele jaren later opgemerkt door Raytheon, een jong bedrijf dat uit het Massachusetts Institute of Technology (MIT) is ontsproten en zich in elektronische buizen specialiseert. Wanneer de Verenigde Staten in de oorlog stappen, haalt het bedrijf een ultrageheim contract binnen: de industrialisering van een uitvinding van Britse ingenieurs, namelijk de radar, een instrument dat de vliegtuigen en schepen van het Reich feilloos kan opsporen.

Zo gaat Percy Spencer in 1945 aan de slag met een magnetronbuis, een opstelling die elektrische energie in de vorm van microgolven in elektromagnetische energie omzet. Zijn opdracht bestaat in het vereenvoudigen van het productieproces van dat element, om de productie van militaire radars vlotter te laten verlopen. Dankzij deze innovatie stijgt de productie van magnetrons van 17 per week naar 2.600 per dag en levert Raytheon tijdens de oorlog 80% van alle radars die door de Geallieerden worden gebruikt. De firma wordt een hoofdspeler in de bevoorrading van Defensie en Percy Spencer krijgt een medaille van de US Navy.

Chocolade, popcorn en eieren

In vredestijd daalt de vraag naar militair materiaal pijlsnel, waardoor het economische evenwicht van Raytheon in gevaar komt. Percy Spencer geeft dan blijk van een ongelooflijke zin voor uitvindingen. Een chocoladereep smelt in zijn zak wanneer hij met een magnetronbuis aan de slag is en dat zet hem aan het denken. Hij waagt een poging met maiskorrels en bekomt popcorn. Hij besluit dan een ei in een open pot voor de magnetronbuis te plaatsen: het ei ontploft. Hij merkt op dat de binnenzijde van de pot sneller dan de buitenzijde is opgewarmd en gaat van die dag af zijn lunch aan de hand van een magnetron opwarmen.

Verschillende wetenschappers hebben de verwarmende eigenschappen van microgolven reeds opgemerkt, maar het is Percy Spencer die er als eerste aan denkt om die voor de bereiding van levensmiddelen te gebruiken.

150 brevetten

Eind 1945 legt de ingenieur het eerste brevet voor een microgolfoven neer en het bedrijf Raytheon gaat de oven vanaf 1947 onder de naam “Radar Range” produceren. Het toestel is echter 1 m hoog, weegt 320 kg en is ontzettend duur (3.000 dollar). Succes blijft dan ook uit. Het is pas in 1967, twee jaar na Amana Refrigeration te hebben opgekocht, een fabrikant van huishoudtoestellen, dat Raytheon een microgolfoven voor huishoudelijk gebruik tegen 500 dollar op de markt brengt. Dat toestel maakt stilaan zijn intrede in Amerikaanse huishoudens.

In 1971 legt de Food and Drug Administration normen aan de constructeurs op en in 1975 worden voor het eerst meer microgolfovens dan gasovens verkocht. In de loop van het volgende decennium verovert het toestel de hele wereld.

Percy Spencer maakt het overweldigende succes van zijn uitvinding echter niet meer mee. De autodidacte ingenieur overlijdt in 1970 op 76-jarige leeftijd. Hij heeft dan 150 brevetten op zijn naam staan. De universiteit van Massachusetts verleent hem postuum echter wel een eredoctoraat. In 1999 krijgt hij een plekje in de National Inventors Hall of Fame (Verenigde Staten).

In het kort:

  • 1939: uitwerking van de magnetron, een toestel dat microgolven produceert;
  • 1945: Raytheon legt het brevet voor de microgolfoven neer;
  • 1947: Raytheon lanceert Radarange, de eerste microgolfoven;
  • 1967: commerciële start van microgolfovens voor huishoudelijk gebruik;
  • 1975: wereldwijde succesverkoop.